Πέμπτη, 9 Ιανουαρίου 2014

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΑΜΜΗΣ




Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΔΟΜΝΑΣ
(Ή ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΑΜΜΗΣ)

8 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ



Στις 8 Ιανουαρίου γιορτάζει η οσία Δομινίκη, η οποία βοήθησε την Παναγία στην γέννηση του Χριστού.

Την ημέρα αυτή, στα χωριά της κεντρικής Μακεδονίας κυρίως, όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες μετά την ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδος και Βουλγαρίας (1923), γιόρταζαν τη «γιορτή της μαμμής».

Στη γιορτή αυτή συμμετέχουν μόνο γυναίκες, που είναι σε ηλικία η οποία επιτρέπει την απόκτηση παιδιού, τιμούν τη μαμμή του χωριού τους.
Κάθε γυναίκα που την επισκέπτεται, φέρνει δώρα που είναι χρήσιμα στο έργο της μαμμής, καθώς επίσης και φαγητά και δώρα και της πλένει (συμβολικά) τα χέρια με το σαπούνι που έχει φέρει και της το αφήνει εκεί. Έπειτα οι γυναίκες την στολίζουν με τα φλουριά τους και ξεκινά το γλέντι και ο χορός.

Η μαμμή (ή μπάμπω) έχει μαγειρέψει για τις γυναίκες και έχει φροντίσει να ρέει άφθονο το κρασί. Στη συνέχεια, ξεκινά πρώτη τον χορό και μετά όλες μαζί βγαίνουν στους δρόμους του χωριού και συνεχίζουν τη διασκέδασή τους στα καφενεία, τραγουδώντας και λέγοντας αθυροστομίες. Πολλές γυναίκες ήταν μεταμφιεσμένες. Δεν επιτρεπόταν στους άνδρες να κυκλοφορούν αυτή τη μέρα έξω. Μόνο οι καφετζήδες αποτελούν εξαίρεση. Αν τύχει και βρεθεί κάποιος άνδρας μπροστά τους, τότε τον υποχρεώνουν να τις κεράσει όλες στο καφενείο.
Στο τέλος της μέρας, η μπάμπω ευχόταν στις γυναίκες να έχουν υγεία, να χαίρονται τον άντρα τους και να κάνουν παιδιά.

Αυτή η γιορτή φαίνεται να έχει τις ρίζες της στις αρχαίες ελληνικές γιορτές, όπως είναι τα Θεσμοφόρια, μια γυναικεία και συνάμα αγροτική γιορτή, και τα Αλώα, που γιορτάζονταν στις αρχές Ιανουαρίου (στις 26 του Ποσειδαιώνα) στην Ελευσίνα, ενώ παρόμοιες γιορτές παρατηρούνται και σε άλλα κράτη (Γερμανία,  Βέλγιο, Δανία κ.ά.)

Η περίοδος μετά το δωδεκαήμερο που ακολουθεί, επειδή έχει και καρναβαλικό χαρακτήρα, οδηγεί σε μεταμφιέσεις και συμπεριφορές που τις δέχονται ή τις υφίστανται οι άνδρες.

Μετά την γιορτή του Αγίου Ιωάννου, όπου τιμώνται οι ανάδοχοι, έρχεται η σειρά των μητέρων να τιμήσουν τη μαμμή, ένα πρόσωπο που δε λείπει από τις εικονικές αναπαραστάσεις των «Γεννήσεων» (κατά το λουτρό του θείου βρέφους).





ΠΗΓΕΣ:

  1. Δημήτριος Σ. Λουκάτος: «Συμπληρωματικά του χειμώνα και της άνοιξης», Εκδ. Φιλιππότη, 1985
  2. Γ. Α. Μέγας: «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας», Εκδ. Εστία, 2001

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου