Τρίτη, 29 Οκτωβρίου 2013

Ο ΆΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ








Από τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, ο μήνας Οκτώβριος ονομάζεται και Αγιοδημήτρης ή Αγιοδημητριάτης.

Ο Άγιος Δημήτριος ήταν από την Θεσσαλονίκη και μαρτύρησε το 306 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας των Ρωμαίων ήταν ο Γαλέριος. Το λείψανο του Αγίου φυλάσσεται στο ναό του Αγίου στη Θεσσαλονίκη, όπου θεωρείται ο πολιούχος Άγιός της.

Στη γιορτή του δόθηκε και εθνική σημασία εκτός από θρησκευτική, επειδή η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους το 1912 συνέπεσε να πραγματοποιηθεί την ημέρα της γιορτής του Αγίου.

Είναι έθιμο την ημέρα της γιορτής του να γίνεται το άνοιγμα των βαρελιών με το νέο κρασί. Όπως λέει και το τραγούδι:

«Τρεις αντρειωμένοι βούλησαν να βγουν από τον Άδη.
Ένας λέει το Μάη να βγει κι άλλος τον Αλωνάρη,
κι ο Δήμος λέει του Άη-Δημητριού, που ανοίγουν τα βαγένια».

Από τις 26 Οκτωβρίου τελειώνει το «μικρό καλοκαιράκι τ’Άη-Δημήμτρη» και αρχίζει η χειμερινή περίοδος, γι’αυτό και λένε:

«Άη-Δημητράκη μου, μικρό καλοκαιράκι μου».

Τότε, οι χωρικοί, με συμβολικές πράξεις και ευχές, ζητούν να εξασφαλίσουν την ευετηρία, την πλούσια και καλή χρονιά, όπως λένε οι ίδιοι. Τέτοιες πράξεις είναι οι μεταμφιέσεις και οι μιμικές παραστάσεις που συνηθίζονταν να γίνονται πριν από λίγα χρόνια, κυρίως στην Θράκη.
Στην Τζαντώ της Θράκης γινόταν η λεγόμενη Τζαμάλα, όπου συμμετείχαν μερικοί χωρικοί, οι οποίοι κατασκεύαζαν έναν σκελετό καμήλας με ξύλα και τον τύλιγαν με πανιά και προβιές. Δύο από αυτούς κουνούσαν το σκελετό αυτό, ενώ άλλοι, φορώντας παράξενα ρούχα και στεφάνια από κληματαριά – σύμβολο βλάστησης, συνόδευαν την καμήλα και επισκέπτονταν τα σπίτια του χωριού ευχόμενοι: «Ε! Κερά! Καλή χρονιά, καλό μπερικέτι και πολύχρονη!». Και η νοικοκυρά τους έδινε σιτάρι, κρασί κ.τ.λ.

Το έθιμο αυτό, συμβολίζει τη σπορά και τη βλάστηση του σπόρου, καθώς η φύση προσπαθεί να φέρει στη ζωή τον θαμμένο σπόρο. Με τη δραματική παράσταση οι άνθρωποι προσπαθούν, μέσω της «μαγείας» να έχουν καλή σοδειά.

Όταν οι γεωργοί καταφέρουν να σπείρουν τα περισσότερα σπαρτά τους τον Οκτώβριο, προμηνύεται να έχουν μια πλούσια σοδειά, γι’αυτό και συνηθίζουν να  λένε:

«Άη-Δημήτρη έσπειρες, πολύ σιτάρι έκαμες».



ΠΗΓΕΣ:

  1. Βασίλης Λαμνάτος: «Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας»,                   Εκδ. «Δωδώνη» 1987

  1. Άλκης Κυριακίδου-Νέστορας: «Οι 12 μήνες, τα λαογραφικά», Εκδ. «Μάλλιαρης-Παιδεία» 1986

  1. Γεώργιος Δ. Καρβέλας: «Θησαυροί του λαϊκού μας πολιτισμού», 1981


  1. Γ. Α. Μέγας: «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας», Εκδ. «Εστία» 2001

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου