Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ





Το όνομα Φεβρουάριος προέρχεται από το λατινικό ρήμα «februare» που σημαίνει καθαρίζω, εξαγνίζω. Από την ίδια ρίζα προέρχονται και τα ονόματα δύο ρωμαϊκών θεοτήτων που λατρεύονταν τον μήνα αυτόν: της Februa και του Februs.
Η Februa ήταν η θεά που επόπτευε τους εξαγνισμούς και ο Februs ήταν ο θεός των νεκρών, κάτι αντίστοιχο με τον Πλούτωνα.
Ο μήνας Februarius, ήταν ο τελευταίος μήνας του Ρωμαϊκού έτους και επομένως αποκαθαρτικός. Επειδή αυτόν το μήνα βρέχει πολύ, πήρε την ονομασία «Φλεβάρης», γιατί ανοίγει τις φλέβες του και γεμίζει τον κόσμο νερά.

Είναι ο πιο μικρός μήνας του χρόνου, έχει μόλις 28 μέρες. Αλλά κάθε τέσσερα χρόνια, αυξάνονται οι μέρες κατά μια ακόμη. Αυτό έγινε, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, επειδή οι άλλοι μήνες του πήραν με τη βία τις τελευταίες 3 μέρες. Για παράδειγμα, μια ιστορία περιγράφει πως ο Μάρτης του πήρε τις 2 τελευταίες μέρες για να τιμωρήσει μια γριά τσοπάνισσα που καυχιόταν ότι από τις 29 Μαρτίου δεν φοβόταν πλέον το μήνα Μάρτιο. Γι’αυτό και στις 30 και 31 Μαρτίου κάνει πολύ κρύο.

Τότε το έτος είναι δίσεκτο και θεωρείται κακότυχο. Η λέξη δίσεκτο παραπέμπει στη λέξη δύστυχο και γι’αυτό τον θεωρούν δυσοίωνο.
Δεν επιτρέπεται κατά τη διάρκεια του δίσεκτου έτους να φυτεύονται αμπέλια, να χτίζονται σπίτια, αλλά ούτε και να παντρεύονται τα ζευγάρια, γιατί ο γάμος τους θα είναι κακότυχος. Γι’αυτό και ο λαός λέει:

Το Φλεβάρη μη φυτέψεις, ούτε να στεφανωθείς
Τρίτη μέρα μη δουλέψεις, Σάββατο μη στολιστείς.

Όταν μιλάμε για το δίσεκτο έτος, το αποκαλούμε έτσι γιατί, η λέξη δίσεκτος προέρχεται από τους ρωμαϊκούς χρόνους και σημαίνει η «έκτη μέρα πριν από τις Καλένδες του Μαρτίου» (Καλένδες αποκαλούσαν την 1η μέρα κάθε μήνα) και την τοποθετούσαν μετά τις 24 Φεβρουαρίου, για να συμβαδίζει το ημερολόγιο με την κίνηση του Ήλιου και να συμπίπτει έτσι το ημερολογιακό έτος με το ηλιακό. Σύμφωνα με τον δικό μας τρόπο αρίθμησης, θα βλέπαμε ότι επαναλαμβάνεται η 24η Φεβρουαρίου δύο φορές. Αυτή η επιπλέον μέρα, θεωρείται αποφράδα κι αυτή η πρόληψη που υπάρχει έχει συνδεθεί σε μεγάλο βαθμό με την πρόληψη που επικρατεί για τον αριθμό 13.

Εξαιτίας των λίγων ημερών που έχει ο μήνας, τον αποκαλούν «Κουτσό», «Κούντουρο», «Κούτσουρο» (δηλ. με κομμένη ουρά), «Κουτσούκη», «Κούτσουλο», «Κλαδευτής» (γιατί είναι ο μήνας των αμπελιών) και «Κουτσοφλέβαρο».

Είναι όμως και ο μήνας με τον πιο άστατο καιρό, όπως και ο Μάρτης, γι’αυτό και τον αποκαλούν και «Μεθυσμένο» και λένε γι’αυτόν ότι:

Ο Φλεβάρης κι να φλεβίζει, καλοκαίρι θα μυρίσει
Μα αν τύχει και θυμώσει, μες το χιόνι θα μας χώσει.

Το μήνα αυτό γίνεται το κλάδεμα, καθάρισμα και το τσάπισμα των αμπελιών και βάζουν και καταβολάδες, δηλαδή φυτεύουν αμπέλια, εκτός κι αν ο χρόνος είναι δίσεκτος.






ΠΗΓΕΣ:

Άλκης Κυριακίδης-Νέστορας: «Οι 12 μήνες. Τα λαογραφικά», Εκδ. Μάλλιαρης-παιδεία, 1986.

Δημ. Σ. Λουκάτος: «Συμπληρωματικά του χειμώνα και της άνοιξης», Εκδ. Φιλιππότη, 1985






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου