Παρασκευή, 24 Οκτωβρίου 2014

Οκτώβριος






Έχει πάρει το όνομά του από την λατινική λέξη “octo” (όγδοος).
Στην αρχαία Ρώμη, στους καθαρμούς των «ειδών» του Οκτωβρίου, στο Πεδίο του Άρεως οι Ρωμαίοι κάθε χρόνο θυσίαζαν τον εξιλαστήριο ίππο, που ονομαζόταν Οκτώβριος ίππος. Παράλληλα, γινόντουσαν καθαρτήριοι καθαρμοί για να έχουν ευφορία. Το αίμα του Οκτώβριου ίππου ανακατευόταν από τις Ιππάδες με την τέφρα των μόσχων της τελετής των Βουφονίων και το μείγμα αυτό αποτελούσε καθαρτήρια προσφορά στα Παλίλια. Ακόμη, τον έλεγαν «sementilius» (semen= σπόρος).

Οι γεωργοί με την έναρξη του Οκτωβρίου ξεκινούν τις αγροτικές εργασίες (σπορά καρπών), ενώ παράλληλα λαμβάνουν χώρα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, δρώμενα και μιμικές παραστάσεις που έχουν τις ρίζες τους στους αρχαίους χρόνους και τελούνται έχοντας ως σκοπό την καλή σπορά και πλούσια σοδειά κατ’επέκταση.

Οι ονομασίες του μήνα Οκτώβριου είναι μεταξύ άλλων και οι εξής: Αη-Δημήτρης, Σπαρτός (γιατί σπέρνουν οι ζευγάδες τα σιτάρια τους τον μήνα αυτό) και «Πυανεψιών» (γιατί κατά την αρχαϊκή περίοδο γίνονταν τα «Πυανόψια», γιορτές με θρησκευτικό χαρακτήρα προς τιμήν του Απόλλωνα, της Αθηνάς και αργότερα προς τιμήν του Διονύσου, για να τους ευχαριστήσουν για την καρποφορία της γης).

Επίσης, τον λένε «γυμνωτή των βουνών», καθώς τότε ξεκινούν οι βοσκοί να κατεβαίνουν από τις πλαγιές και να πηγαίνουν στα χειμαδιά, μέρη όπου μπορούν να προφυλάξουν τα κοπάδια τους από το κρύο.


Παροιμίες σχετικά με τον μήνα Οκτώβριο:

«Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη έχει οκτώ σειρές στ’αλώνι»
«Οκτώβρης και δεν έσπειρες καρπό πολύ δεν παίρνεις»
«Τ’Αη-Λουκά σπείρε τα κουκιά»
«Αη-Δημητράκη μου, μικρό καλοκαιράκι μου»
«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, καρπό πολύ δεν παίρνεις»
«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σορούς δεν κάνεις»
«Οκτώβρη και δεν έσπειρες, λίγο ψωμί θα πάρεις»



ΠΗΓΕΣ:


  1. Βασίλης Λαμνάτος: «Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας», Εκδ. «Δωδώνη», 1987
  2. Γεώργιος Δ. Καρβέλας: «Θησαυροί του λαϊκού μας πολιτισμού», Αθήνα, 1981
  3. Κυριακίδης-Νέστορας Άλκης: «Οι 12 μήνες. Τα λαογραφικά», Εκδ. Μάλλιαρης-Παιδεία, 1986